Sifundvo 2: Tinyatselo tekushicilela indzaba ku-inthanethi

Kulesifundvo, utawufundza kabanti ngekutsi ungena njani kuwebhusayithi kuze ushicilele indzaba yakho. Loku kufaka: 

  • Kungena kuwebhusayithi, 
  • Kubhala indzaba yakho, 
  • Kufometha (formatting) kubhala kwakho, 
  • Kwengeta imidiya, emathegi kanye netigaba kundzaba yakho, kanye
  • Nekuyiseva kute ibuyeketwe. 

Kwentela injongo yalekhozi, sitawusebentisa iwebhusayithi ye-Diji njengesibonelo sewebhusayithi se-WordPress.  Ekugcineni kwalesifundvo utawukwati ku:

  • “Log in” (Ngena) kuwebhusayithi ye-WordPress
  • Bhala ufomethe (formatting) indzaba yakho 
  • Ngeta imidiya (media) kundzaba yakho 
  • Ngeta tigaba (categories) nemathegi (tags) kundzaba yakho 
  • Kuseva (save) indzaba yakho 
  • Editha (edit) indzaba yakho ngemuva kwekuyiseva 

Kubuyeketa tinyatseloqabantshintshi amanyathelo

Ngembi kwekungena, uma ufuna kubhalisa i-akhawunti futsi usengakenti njalo: 

  1. Hamba uye ku www.diji.africa/ss/wp-admin 
  2. Chofota inkhinobho letsi “Register” ngentansi bese 
  3. Landzela imiyalo kuze ucedzele kubhalisa kwe-akhawunti yakho

Sinyatselo 1: Ngena ngekhatsi (Log in)

Uma ubhalise  i-akhawunti futsi ufuna kungena ngekhatsi, landzela letinyatsela letilandzelako: 

  1. Ngena ku-www.diji.africa/ss/wp-admin (Lapha kulapho ungena khona). 
  2. Bhala ligama lolisebentisako noma likheli le-imeyili ebhokisini lekucala.
  3. Bhala iphasiwedi yakho ebhokisini lesibili.*
  4. Chofota libhokisi lelitsi “Remember Me” (“Ngikhumbule”)
  5. Chofota libhokisi lelitsi “Log In” (“Ngena kuWebhusayithi“).

*Ungayintjintja iphasiwedi yakho ngekuchofota “Ulahle iphasiwedi yakho?” ekhasini lekungena. Cinisekisa kutsi iphasiwedi yakho lensha inesisindvo ngekufaka timphawu letifana, sib. @, ! na *, bofeleba netinombolo and numbers. Gcina iphasiwedi iphephile kuze kungabikho lomunye umuntfu layibonako. 

Sinyatselo 2: Bhala indzaba (phosta)

Uma sewungena ku-akhawunti yakho, utawubona ibha lemnyama ivela ngetulu kwelikhasi. Kutetayeta ngaletinyatselo letisentasi, vula ithebhu lensha noma  indzawo yekubuka eskrinini sekhompuyutha. Loku kutakuvumela kutsi wente sifundvo, bese usebentisa lokufundzako, ngesikhatsi sinye.

  1. Chofota ku “+”
  2. Kutawuvela imenyu yekudvonsela phansi. Chofota ku “Post” (Phosta).

3. I-WordPress ibita  tindzaba ngekutsi ma posts (“phosti”). Kwengeta lokutfunyelwe lokusha, chofota luphawu +
4. Imenyu yekudvonsela phansi itawuvela. Kucala lokutfunyelwe, chofota ku “Post” (“Phosta“).
5. Utawuyiswa ekhasini lapho ungangeta khona sihloko nembhalo walokutfunyelwe.

Faka sihloko salokutfumele  

Nyalo sewulungele kucala kubhala indzaba yakho noma lokutfunyelwe. Utawucala ngekubhala sihloko bese ubhala ‘umtimba’ nalokutfunyelwe:

  1. Cala ubhale indzaba yakho ngekungeta sihloko.
  2. Ebhokisini lekucala, lapho kutsi “Add Title” (“Ngeta sihloko”) utawuthayipha sihloko sendzaba yakho (post).
  3. Sihloko sakho kufanele sichaze lokucuketfwe kundzaba yakho. Kulesibonelo “Ukupheka” sithayiphiwe ebhokisini.

Bhala umtimba wendzaba yakho noma lokutfunyelwe

Ebhokisini lokucala, utawubona sihloko singetiwe. Nyalo sewulungele kwengeta umbhalo wakho (lophindze ubitwe ngekutsi ngumtimba) wendzaba noma lokuphostile:

  1. Ebhokisini lembhalo lesibili lelikhulu ngentansi kwetheksti, cala kuthayipha kutheksti yakho.
  2. Kulesibonelo kwengetwe letheksti lelandzelako: “I-athikili yami yokuqala yokupheka lena ngyethemba ukuthi nizokujabulela ukuyifunda.”/ “Lena yindzaba yekucala lengiyibhalile ngekupheka. Ngiyetsemba utayitfokotela kuyifundza.”
  3. Loku sicalo sendzaba yakho. Ungangeta itheksti lenye ngekutsandza kwakho, bese uyibeka ngendlela lofisa ngayo. 

Kususa kufometha kumbhalo lokopiwe

Kukopa nekunamatselisa itheksti levela emitfonjeni leyahlukene kungakhicita emakhasi ewebhu lamabi kakhulu. Kuncono kubhala indzaba yakho ku-WordPress bese uyayigcina kuze usebente ngayo kamuva. Noma kunjalo, uma ubhale itheksti yakho kulenye indzawo (ku-Microsoft Word, ku-Google Docs) futsi ufuna kuyikopa uyinamatselise kuphosti yakho, kufanele ukhiphe noma ngukuphi kufometha lokukhona ngeku:

  • Kopisha letheksti ku-Google noma ku-Word
  • Chofota esandleni sekudla ku-athikili lapho ufuna kufaka khona itheksti bese 
  • Ukhetsa ‘“Past and Match Style” / “Sitayela Lesidlulile Lesimeshako” (lomyalo ungahle uhluke kutiphenyi tewebhu letahlukahlukene).

Ungaphindze futsi usebentise i-GMail kususa kufometha ngembi kwekuyengeta kundzaba yakho ngeku:

  1. Namatselisa itheksti yakho ku-imeyili leyidrafti (draft email)
  2. Chofota ku-“More options“ / “Kukhetsa Lokwengetiwe” (emacashati lamatsatfu ngentansi kwensita kusebenta ye-GMail) 
  3. Chofota ku-“Plain text mode“ (“Imodi yetheksti lengenalutfo”)
  4. Kopisha nekunamatselisa itheksti endzabeni yakho kundzaba ye-WordPress. 

Letindlela titawususa kufometha endzabeni yakho. Utawubese uyakhona kuyifometha iwebhu.  (bona Sinyatselo 3 ngentansi).

Sinyatselo 3: Hlela kubhala kwakho

Ungenta lokutfumele kubukeke kancono ngekusebentisa emathulusi ekufometha (formatting tools) lasisekelo njengekwenta luhla,  kwengeta tihloko, kufaka itheksti kumibhalo legcamile (bold) noma ye-ithaliki (italics). Njengaku- Microsoft Word, ungachofota “B” kumenyu kuze wente umbhalo ugcame noma  “I” uma ufuna letheksti ime lukeke. Lelinye ligama lekufometha yindlela yekuhlalisa kahle (lay out).

Emathulusi ekufometha

Kwengeta sihloko

Tihloko tikusita kutsi uhlukanise itheksti ye-athikili yakho futsi uyente kutsi ibe lula kuyifundza. Ungafaka tihloko letahlukene ngisho netihlokwane uma ubhala ngalokutsite lokunemininingwane.  

  1. Kwekucala, tsatsa sincumo ngesihloko ngembi kwekuthayipha.
  2. Lokulandzelako, chofota luphawu  + kwengeta ibhlokhi bese ukhetsa ibhulokhi letsi “Sihloko”  Uma ungayiboni, ungayisesha kubha yekusesha lapho itsi, “Sesha ibhulokhi” / “Search for a block”.

3. Thayipha sihloko sakho. Sitawufakwa njenga ‘Sihloko 2’ (Heading 2) lesilungele sihloko lesingekhatsi kwetheksti. Ungangeta ngekwemazinga lahlukene etihloko kuya ngetidzingo takho. Sib. Uma ubhala ngekupheka, ungahle wengete “Tinhlobo Tetibhidvo” njengesihloko se-H2 bese utsi “Matamatisi”, “Ema-anyanisi” kanye “Nesipinashi” njengetihlokwana te-H3 ye “Tinhlobo Tetibhidvo”

4. Uma uchofota  inkhinobho letsi “Enter” (Faka), umugca lolandzelako utawubuyela kutheksti leyetayelekile (kk. Itheksti yepharagrafu).

Gcina umsebenti wakho 

Kufanele ugcine indzaba yakho njengobe usebenta kuyo kuze kutsi tingucuko lotentile tingalahleki. Kuze ukwente loku chofota inkhinobho letsi “Save draft” (Seva i-athikili/umsebenti) ngetulu kwelikhasi. Uma ukumakhalekhikhini, lenkhinobho itawuba ngumcibisholo lomncane neluphawu lwemafu.

Umsebenti 2.1

Nyalo sebentisa loko lokufundzile kwakha indzaba yakho yekucala ku-Wordpress. Ungakhatsateki, akudzingeki kutsi iphelele. Dala lokutfunyelwe lokusha, ngeta sihloko bese ubhala itheksti letsite akumtimba welifasitelo lesikrini. Uma sewukwentile loku, seva lendzaba.

Emabhulokhi (Blocks)

I-WordPress isebentisa emabhulokhi (blocks) ekwakha lahlukene kukusita kutsi ubeke kahle indzaba yakho. Ngako-ke, uma ufuna kwengeta sihloko, ungafaka ibhloki yesihloko njengasentansi. 

Uma ufuna kwengeta kuluhla, utawusebentisa ibhuloki yeluhla.

Ungahambisa emabhloki ngekusebentisa imicibisholo leya etulu naphansi.

Ungakhona kuntjintja luhlobo lwebhlokhi ngekuchofota kubhlokhi, ngekuchofota i-ayikhoni yayo ngetulu esandleni sesancele kwesikrini. Ngaphansi kwetheksti letsi, ”Transform to’’(Ntjintjela ku) ungakhetsa luhlobo lolusha lwebhlokhi longatsandza kuyisebentisa. 

Yakha luhla

Ungasebentisa emaphuzu lamacashati noma tinombolo kuze wakhe luhla. Luhla lusita kutsi kufundzeke nekwendlalela lwati.

  1. Uma  ufuna kwakha luhla, chofota kuluphawu + kwengete ibhlokhi bese ukhetsa ibhlokhi letsi “Luhla”. Uma ungayiboni, ungayisesha kubha lapho itsi, “Search for a block” (“Sesha ibhlokhi”). 
  2. Ngeta entfweni yekucala kulahla lwakho. 
  3. Ngaso sonkhe sikhatsi uma wengeta intfo lensha ngekuchofota “Enter” (“Faka”) bese uya emgceni lolandzelako, liphoyinti lebhulethi lensha litawakheka.

Kwengeta kumatichumanisi mibhalo (hyperlink/ hayiphalinki)

Sichumanisi mibhalo (emahayiphalinki) atichumanisi talokunye lokucuketfwe ku-inthanethi. Ungahle uchumanise kulenye kuwebhusayithi lefanako (lihayiphalinki lengekhatsi) noma lenye iwebhusayithi  (ihayiphalinki yangaphandle). Kwengeta kuhayiphalinki:

  1. Khetsa umbhalo lofuna kuze wakhe ihayiphalinki. Sib. Uma ubhala ngetibhidvo, ungahle uchumanise ligama lelitsi “ematamatisi” endzabeni ngco kutinhlobo letahlukene telitamatisi. 
  2. Uma sewukhetsile itheksti yehayiphalinki, chofota inkinobho yekuchumanisance (lebukeka njengesichumanisi lesilichungechunge) ngetulu kweskrini.
  3. Uma uchumanisa endzabeni lekuwebhusayithi losebenta ngayo, ungasesha tindzaba kuwebhusayithi. Uma uchumanisa kulamanye, iwebhusayithi yangaphandle, kufanele wengete ku-URL (lebitwa ngekutsi likheli lewebhusayithi).
  4. Silayida lakutsi “Vula ithebhu lensha” uyise esandleni sekudla uma ufuna kutsi ihayiphalinki ivuleke efasiteleni lesikrini lesisha. Inchubo leyetayelekile kutsi:
    1. Tindzaba kuwebhusayithi lefanako, emahayiphalinki avuleka kuthebhu lefanako.
    2. Tindzaba kuwebhusayithi lengaphandle, emahayiphalinki avuleka kuthebhu lensha. 

Kubaluleka kwekufometha

Nothisa umehluko phakatsi kwendzaba lesesandleni sesancele nalesesandleni sekudla.

Lenye inetheksti lengakafonyethwa  kantsi lenye inethekasti lefonyethiwe kuze ifake sihloko kanye neluhla lolunemacashati.

Umsebenti 2.2

Buyela kulendzaba losebente kuyo ngaphambilini. Nyalo ngeta lokunye kufometha lokwengetiwe lokufana neluhla nehayiphalinki.

Sinyatselo 4: Ngeta emafayela emidiya (media files)

Ungangeta emafayela emidiya kukhombisa indzaba yakho noma kuyenta ijabulise noma ihehe kubafundzi bakho. Ungangeta lifayela lemidiya kufoni yakho, ikhompyutha noma ithebhulethi. Kukwenta loku:

  1. Chofota lakutsi + ku-athikili bese wengeta ibhloki  (block) lensha. Ungasesha, futsi wengete, sitfombe, igalari (titfombe letinyenti), i-odiyo noma ibhloki (block) yevidiyo. 
  2. Ungadlulisa (upload) imidiya kusuka kufoni yakho. Loku kufana nekufaka (upload) sitfombe kulamanye ema-epu (apps) noma emawebhusayithi njenge-Facebook, i-WhatsApp noma i-Instagram.
  3. Uma sewukhetsile ibhloki yemidiya (media block), chofota inkhinobho letsi “Upload” (Dlulisa). Utawukhona kukhetsa lifayela (emafayela) kufoni yakho, ikhompuyutha noma ithebhulethi noma utsatse sitfombe. 
  4. Ngemuva kwekungeta sitfombe, ungatsatsa sincumo sekungeta kuze wakhe igalari. Kwenta loku, ntjintja luhlobo lwebhlokhi:
    1. Chofota  kubhlokhi bese uya ku-ayikhoni ngetulu esandleni sesancele kwesikrini. 
    2. Ngentansi kwetheksti “Transform to” (“Ntjintjela ku”) ungakhetsa luhlobo lwebhlokhi longatsandza kuyisebentisa, kulesimo, igalari. Utawubese uyakhona kukhetsa letinye titfombe kwengeta kugalari yakho.  

5. Uma lifayela lakho lemidiya (sitfombe, ividiyo noma i-odiyo) lidlulisiwe (uploaded) litawuvela ku “Media Library” (Mtapolwati weTetindzaba) nalabanye labalisebentisako batawukhona kulisebentisa kumaphosti abo.

6. Ungaphindze usebentise imidiya ledluliswe ngulabanye kuMtapolwati weTetindzaba (Media Library) ngekwengeta ibhlokhi yemidiya (sitfombe, igalari, ividiyo njll.), ngekuchofota “Media Library” (uMtapolwati weTetindzaba) bese “Select” (Khetsa).

7. Kwekugcina, ungakhona kwengeta lokucuketfwe (embed content) kusuka kulenye indzawo. Kwengeta lokucuketfwe kuwebhusayithi yakho kusho kutsi kutawuvela kuwebhusayithi yakho. Sibonelo, ungangeta ibhloki ye-YouTube bese ukopa likheli lewebhu levidiyo bese ulingeta kuwebhusayithi yakho. 

Umsebenti 2.3

Buyela emuva kulendzaba loyakhile ngaphambilini. Khetsa lenye itheksti efasiteleni leku-editha beseusebentisa titayela letahlukahlukene kuyo njengaletigcamile noma te-ithaliki, usebentisa ibha yemathulusi. Nyalo dlulisa noma ufake ditfombe kule-athikili. Chofota “seva idrafti”.

Sinyatselo 5: Ngeta indzaba yakho/yiphoste kusigaba  

Tigaba nemathegi tisita kuhlela lwati kuwebhusayithi kuze kutsi tivakashi tikwati kungena kalula. Sibonelo, tivakashi tewebhusayithi letineshisekelo yekupheka tingachofota esigabeni “Sekupheka (Cooking)”. Uma batsandza ematamatisi, batawuchofota ithegi (tag) letsi “Ematamatisi (Tomatoes)”. 

Ngeta indzaba yakho esigabeni (category)

Uma uyicedzile indzaba yakho, kufanele uyingete esigabeni futsi wengete emathegi kuyo. Kukwenta loku: 

  1. Chofota livili/ lisondvo (wheel/cog) ekhoneni lelisetulu esandleni sekudla kwesikrini.
  2. Chofota “Post” (Phosta) bese na “Categories (Tigaba). Chofota libhokisi lelihambisana nesigaba lesifanele. Kutawuvela ithikhi lapha.
  3. Kulesibonelo, sigaba lesitsi “Cooking” (Kupheka) siyakhonjiswa.

Ngeta ‘emathegi’ (‘tags’) lacondze ngco

Emathegi kufanele kube ngemagama lachaza imicondvo lebalulekile kulokutfumele futsi acondze ngco kunaletigaba letetayelekile. Kwenta kube lula kubasebentisi bewebhusayithi kutsi bafundze emathegi akho, kungumcondvo lomuhle kutsi ube nendlela letayelekile yekuwabhala. Sibonelo, ungancuma kutsi emathegi kufanele acale nga feleba (capital letter) futsi abhalwe  ngebunyenti (plural form). Kuloku, emathegi akho atawubukeka ngalendlela: “Emakherothi” hhayi “likheroti”. Kwengeta emathegi kuphosti yakho, kufanele:

  1. Uchofote livili/ lisondvo (cog/wheel) ekhoneni lelisetulu esandleni sekudla kwesikrini.
  2. Uchofote “Post” (“Phosta”) bese kuba “Tags” (“Mathegi”).
  3. Ngaphansi kwa “Add New Tag” (“Ngeta Ithegi Lensha”), thayipha emagama layinhloko lachaza lokucuketfwe ku/phosti yakho. Sib. Uma ubhala esigabeni Sekupheka, emathegi akho angahle abe “Ma-anyanisi (Onions)”, “Ematamatisi (Tomatoes)” kanye ne “Lethisi (Lettuce”.
  4. Ithegi yinye  ingahle yenele kuchaza imibono lebalulekile kulephosti. Uma wengeta ngetulu, kufanele ahlukaniswe ngekhoma.

5. Uma sewungete indzaba yakho esigabeni  futsi wengeta onkhe emathegi lowafunako, chofota luphawu ‘X’  ekhoneni lelisetulu esandleni sekudla sesikrini kuze uvale emasethingi ephosti nekubuyela endzabeni yakho.  

Umsebenti 2.4

Cabanga ngekutsi uhlukanisa njani indzaba yakho. Imayelana nani? Ungayihlanganisa njani indzaba yakho naletinye tindzaba? Ngeta sigaba endzabeni yakho. Nyalo cabanga ngetihloko letisendzabeni yakho. Tingete njengemathegi.

Sigaba 6: Gcina bese utfumela umsebenti wakho 

Kufanele useve indzaba yakho njengoba usebenta kuyo kuze tingucuko lotentile tingalahleki. Kuze wente loku chofota inkhinobho letsi “Save draft” (“Seva i-athikili/umsebenti”) ngetulu kwelikhasi. Uma ukumakhalekhikhini, lenkhinobho itawuba ngumcibisholo lomncane neluphawu lwemafu. 

Uma ubhalela iwebhusayithi, Umhleli Walokucuketfwe utawuhlola umsebenti wakho ngembi kwekuweshicilela. Loku kusho kutsi utawutfunyelwa futsi uyiswe ebantfwini kuze labanye bantfu bakhone kuwufundza uma bavakashela iwebhusayithi. Uma sewulungele kutfumela indzaba  yakho kutsi Umhleli Walokucuketfwe ayibuyekete, chofota inkhinobho letsi:

  1. “Publish”  (“Shicilela”) bese inkhinobho letsi
  2.  “Submit for Review” (“Tfumela kuze Ubuyeketwe”)

Loku kutawukhombisa umhleli walokucuketfwe kutsi sewucedzile ngendzaba yakho nekutsi seyilungele kutsi bayibuyekete. 

Editha (Hlela) umsebenti wakho

Kungenteka ufune kuntjintja noma wengete lokutsite kuphosti yakho ngemuva kwekuyigcina. Sibonelo, kungenteka ufune kwengeta lwati lolungetiwe noma ungahle ufune kulungisa lokutsite lokubhalile. Uma kunjalo, ungabuyela emuva kulokutfumele uchubeke neku-editha (hlela). Ku-editha kusho  kwenta tingucuko kuwo. Ku-editha umsebenti wakho:

  1. Kudzingeka uye kudeshibhodi. Kuze ufike lapho, chofota imigca lemitsatfu kumenyu ngetulu esandleni sesancele sesikrini. 
  2. Chofota egameni lelitsi “Dashboard” (“Deshibhodi”).
  3. Lokulandzelako, chofota ligama lelitsi “Posts“ (Emaphosti).  Imenyu itawehlela entansi.
  4. Ekugcineni, chofota emagama latsi “All Posts” (“Onkhe Emaphosti”). Loku kutakuyisa kuluhla lwako konkhe lokutfumele.
  5. Tfola sihloko sephosti lofuna kuyi-editha.
  6. Khetsa bese uchofota ebhokisini lelitsi “Edit (Hlela) ngaphansi kwesihloko sakho (kulephosti lofuna kuyi-editha).
  7. Loku kutakubuyisela kuphosti yakho futsi ungacala u-edithe umsebenti wakho kuze ufake lwati lolungetiwe noma lokutsite longahle ufune kukulungisa. 

Caphela: Uma  Umhleli Walokucuketfwe  ahlola umsebenti wakho netindzaba tekushicilelwa, kungenteka ungakhoni ku-editha iphosti yakho uma Umhleli Walokucuketfwe sekayishicilele.  

Kubuyeketa 

Ingabe uke wabhala indzaba nobe wa-editha i-CV yakho nge-Microsoft Word noma ku-Google Docs? Uke wabhala i-imeyili ku-Gmail? Cabanga kutsi lenchubo yekubhala ifana njani nenchubo yekubhala indzaba ku-inthanethi.

Ungahle ucabange kutsi awusuye umbhali kodvwa uyanaka kutsi uhlela futsi ubeke kahle lokucuketfwe – njengekubhala – onkhe malanga uma utfumela umlayeto we-WhatsApp, utfumela lokutsite ku-Facebook noma ubhala i-imeyili. Ungumbali!

Sifinyeto

Kulesifundvo ufundze kutsi:

  • Ngingangena njani ku-WordPress
  • Ibhalwa njani iphosti lenesihloko nemibhalo 
  • Ngingayifometha njani iphosti yami 
  • Ngingangeta njani lifayela lemidiya 
  • Ngingayehlukanisa njani iphosti yami 
  • Ngingayengeta njani ithegi kuphosti yami 
  • Ngingawugcina njani umsebenti wami 
  • Ngingawu-editha njani umsebenti wami

Imibuto

Hlola inchubekela phambili.