Thuto 2: Mehato ya ho phatlalatsa sengolwa inthaneteng 

Thutong ena o tla ithuta ka botebo na o kena jwang webosaeteng ho phatlalatsa sengolwa sa hao. Ho kenyeletsa:  

• Ho kena webosaeteng (Log in)
• Ho ngola sengolwa
• Ho fetofetola se ngotsweng. 
• Ho kenya tse ding ekaba difaele tsa ditshwantsho kapa vidiyo, di-theke hammoho le mekgahlelo e fapaneng
• Ho seifa bakeng sa ho etsa diphetoho.

Re tla sebedisa webosaete ya Diji e le mohlala wa webosaete ya WordPress thutong ena.

Qetellong ya thuto ena, o tla tseba ho:

• Ho kena (Log in) webosaeteng ya WordPress
• Ho ngola le ho feto-fetola sengolwa sa hao
• Ho kenya difaele sengolweng sa hao
• Ho kenya mekgahlelo le di-theke sengolweng sa hao
• Ho seifa sengolwa
• Ho fetofetola sengolwa hang ha o se bolokile

Kakaretso ya mehato

Pele o kena, haeba o batla ho ngodisa akhaonte mme ha oso etse jwalo:

1. E ya ho: www.diji.africa/st/wp-admin 
2. Penya konopo e reng “Register” ka tlase ebe 
3. Latela tataiso ho phethela ngodiso ya akhaonte ya hao

Mohato 1: Kena (Log in)

Ha e ba o ngodisitse akhaonte mme o batla ho kena, latela mehato ena: 

1. E ya ho:  www.diji.africa/st/wp-admin (Mona ke moo o kenang). 
2. Ngola username kapa aterese ya imeile ka lebokoseng la pele.
3. Ngola lentswe la lekunutu ka lebokoseng la bobedi.*
4. Penya lebokose la Remember Me (“Nkgopole”) 
5. Penya lebokose la “ Log in” (“Kena”)

*O ka fetola lentswe la hao la lekunutu ka ho penya “Lost your password?” (O lahlile phasewete?) leqepheng la ho kena. Netefatsa hore lentswe la lekunutu le lecha le matla ka ho kenyeletsa matshwao, mohlala @,! Le *, tlhaku tse kgolo le dinomoro. Boloka lentswe le bolokehile e le hore ho se be ya le bonang

Mohato 2: Ngola sengolwa (post)

Hang ha o kene ka akhaonte ya hao, o tla bona hore hona le lebokose le letsho le hlahang hodimo leqepheng. Ho ithuta mehato e katlase, bula thebo kapa fensetere e ntjha. Hona ho tla o thusa ho tswelapele ka thuto le ho leka ho ithuta seo ho thweng o se etse ka nako e le nngwe. 

1. Penya “+”
2. Menu e yang tlase e tla hlaha. Penya “Post”.

1. WordPress e bitsa dingolwa ‘posts’. Ho kenya post e ntjha, penya + letshwao
2. Menu e yang tlase e tla hlaha. Ho qala post, penya “Post”.
3. O tla iswa leqepheng moo o ka kenyang sehlooho le mongolo bakeng sa sengolwa sa hao.

Kenya sehlooho

O se o le malala a lawotswe ho ka ngola sengolwa sa hao. O tla qala ka ho ngola sehlooho ebe jwalo o kenya “mmele”:

1. Qala ho ngola sengolwa ka ho kenya sehlooho
2. Lebokoseng la pele (moo ho itsweng “Add title”) o tla thaepa sehlooho sa sengolwa sa hao (post).
3. Sehlooho sa hao se hlalose moko-taba wa sengolwa. Mohlaleng ona ho thaepilwe, “Ukupheka” ka lebokoseng

Ngola mmele wa sengolwa

Sehlooho se kentswe ka lebokoseng la pele, jwale o se o ka kenya mongolo (kapa mmele) wa sengolwa:

1. Ka lebokoseng la bobedi le leholwanyane katlaase ho sehlooho, qala ho thaepa mongolo/ditaba
2. Mohlaleng ona, mongolo o latelang o kentswe: “I-athikili yami yokuqala yokupheka lena ngyethemba ukuthi nizokujabulela ukuyifunda.” / “Sena ke sengolwa sa pele seo ke se ngotseng ka mopheho, kea tshepa o tla natefelwa ke ho se bala.”
3. Hona ke qaleho feela ya sengolwa sa hao. O ka kenya mongolo o mo ngata kamoo o ratang mme wa rala sengolwa ho ya ka takatso ya hao

Ho tlosa mekgabiso ya mongolo o qopiditsweng

Ho qopitsa le ho kgomaretsa mongolo o tswang mehloding e fapaneng e ho ka etsa maqephe a webo a bohlaswa. Ho molemo ho ngolla kahara WordPress ebe wa seifa ho re o tlo e sebetsa hamorao. Empa haeba o ngoletse nqa e nngwe (Microsoft Word, Google Docs) mme jwaleo o batla ho qopitsa le ho kgomaretsa kahara sengolwa, o lokela ho tlosa mekgabiso ka ho:

• Qopitsa mongolo ho tswa ho Google kapa Word
• Kahara sengolwa, penya ka letsohong le letona sebakeng se o batlang ho kenya mongolo, ebe
• Kgetha “Past and Match Style” (taelo ena e ka fapana ho ya ka diboraosara tsa webo).

O ka sebedisa GMail ho tlosa mekgabiso pele o kenya mongolo sengolweng sa hao ka ho:

1. Kgomaretsa mongolo moo o tlo ngola imeile
2. Penya “More options” (matheba a mararo a katlase ho GMail toolbar) 
3. Penya “Plain text mode”
4. Qopitsa le ho kgomaretsa mongolo kahara sengolwa kahara WordPress. 

Mekgwa ena e tla tlosa mekgabiso sengolweng sa hao. Jwalo o se o ka se kgabisetsa webo (bona Mohato 3 katlase).

Mohato 3: Hlopha seo o se ngotseng

O ka ntlafatsa chebahalo ya sengolwa sa hao ka ho sebedisa disebediswa tsa mantlha tsa mekgabiso tse kang ho etsa mathathamo, ho kenya dihlooho, ho tebisa (bold) mongolo kapa ho o sekamisa (italics). Jwalo ka ho Microsoft Word o ka penya “B” e menung ho tebisa mongolo kapa I ha o batla ho o sekamisa. Lentswe le leng bakeng sa fomate ke layout.

Ho kenya sehlooho (heading)

Dihlooho di ka o thusa ho arola mongolo wa sengolwa sa hao mme hoo  ho thusa mmadi ho  se bala ka bobebe. O ka kenya dihlooho le tse hlahang tlasa sehlooho ha o ngola ka botebo ka ho hong.

1. Sa mantlha, etsa qeto ka sehlooho pele o qala ho thaepa
2. Ebe, penya letshwao  +  ho kenya boloko bo botjha ebe o kgetha boloko bo reng “Heading”. Ha o sa e bone o ka e batla kahara lebokose la ho batla moo ho thweng: “Search for a block”.

3. Thaepa sehlooho sa hao. Se tla kenngwa e le ‘Heading 2’ e leng ho nepahetseng bakeng sa sehlooho se kahara mongolo. O ka kenya dihlooho ka maemo a fapaneng ho latela tlhoko ya hao. Mohlala, haeba o ngola ka mopheho, o ka kenya Mefuta ya Meroho ele sehlooho sa H2 le “Tamati”, “Anyanese” le “Sepinache” e le sekadihlooho tsa H3 tsa “Mefuta ya meroho”.
4. Ha o penya konopo ya “Enter”, mola o hlahlamang o kgutlela ho mongolo o tlwaelehileng hape (ke hore mongolo wa serapa)

Boloka mosebetsi wa hao

O lokela ho boloka sengolwa sa hao ha o ntse o sebetsana le sona e le hore moo o ntse o fetola teng ho se lahlehe. Ho etsa hona o lokela ho penya konopo e reng “Save draft” (boloka sengolwa) hodimo leqepheng. Haeba o sebetsa ka fono, konopo ena e tlaba motsu o monyenyane le letshwao la leru.

Tshebetso 2.1

Jwale sebedisa hoo o ithutileng hona ho etsa sengolwa sa hao sa pele ka WordPress. Se tshwenyehe, ha e so be nako ya hore e phethahale. Etsa sengolwa se setjha, kenya sehlooho mme o kenye mongolo le fensetere ya mmele. Hang ha o qetile, boloka sengolwa sa hao.

Maboloko (Blocks)

WordPress e sebedisa maboloko a fapaneng ho o thusa ho rala sengolwa sa hao. Kahoo, ha o batla ho kenya sehlooho, o tla kenya boloko ba sehlooho tje ka ha ho bontshitswe katlase mona.

Ha o batla ho kenya lethathamo, o tla sebedisa boloko ba lethathamo.

O ka tsamaisa maboloko ka ho sebedisa metsu ya ho isa hodimo kapa tlase.

O ka fetola mofuta wa boloko ka ho penya hodima boloko, ho penya letshwaong la yona hodimo ka letsohong le letshehadi sekrining. Ka tlase ho mongolo “Transform to” (Fetolela ho) o ka kgetha mofuta o motjha wa boloko oo o batlang ho o sebedisa.

Etsa lethathamo

O ka sebedisa matshwao a bontshang ntlha ka nngwe kapa dinomoro ho etsa lethathamo. Mathathamo a thusa ho rala tlhahisoleseding hantle le hore mmadi a tsebe ho se bala habonolo.

1. Ha o batla ho etsa lethathamo, penya letshwao la +  ho kenya boloko ebe o kgetha boloko ba “List” (lenane). Ha o sa e bone, o ka e batla ka moo ho batlwang moo ho thweng:  “Search for a block”
2. Kenya ntho ya pele lethathamong la hao.
3. Nako e nngwe le e nngwe ha o kenya ntho e ntjha ka ho penya  “Enter” ebe o ya moleng o hlahlamang ho tla kenngwa letshwao le bontshang ntlha e ntjha.

Ho kenya dihaephalinki (hyperlinks)

Dihaephalinki ke mokgwa wa ho kopanya sengolwa sa hao le tse ding inthaneteng. O ka batla ho hokahana le sengolwa se seng webosaeteng yona yeo o leng ho yona (haephalinki e kahare) kapa o ka batla ho hokahana le webosaete e nngwe e fapaneng (haephalinki e kantle). Ho kenya haephalinki:

1.  Kgetha mongolo oo batlang ho o sebedisa ho etsa haephalinki. Mohlala, haeba o ngola ka meroho, o ka hokahanya lentswe “ditamati” ho sengolwa se seng se hlileng se buwang ka mefuta e fapaneng ya ditamati.
2. Ha o se o kgethile mongolo o tla sebetsa ho etsa haephalinki, penya konopo ya ho hokahanya (e shebahala jwalo ka ketane e kopanyang) e hodimo sekrineng.
3. Haeba o hokahanya sengolwa se webosaeteng yona yeo o ntseng o sebetsa ho yona, o ka batla batla dingolwa hona webosaeteng moo. Ha o hokahanya ka webosaete e nngwe e kathoko, o lokela ho kenya URL (hape e bitswa aterese ya webosaete)
4. Ketso e tlwaelehileng bakeng sa seo ke: Thellisa hodima “Open in a new tab” o ya ka letsohong le letona haeba o batla haephalinki e bulehe ka fensetereng e nngwe. Ho tlwaelehileng ke hore
   1. Dingolwa tse leng webosaeteng e le nngwe, haephalinki e tla buleha hona thebong yona eno.
   2. Ha dingolwa di le webosaeteng e fapaneng, dihaephalinki di tla buleha thebong e nngwe e fapaneng.

Bohlokwa ba mekgabiso

Bona phapang ho sengolwa se ka letsohong le letshehadi le se ka letsohong le letona. Ho se seng, mongolo ha o wa lokiswa kapa ho kgabiswa empa ho se seng mongolo o lokisitswe ka ho kenyeletsa sehlooho le lethathamo le nang le matshwao a bontshang ntlha ka ntlha.

Tshebetso 2.2

Kgutlela sengolweng seo o neng o ntse o se sebetsa. Jwale se lokise kapa ho se kgabisa ka ho kenya lethathamo le haephalinki.

Mohato 4: Kenya difaele tse nang le setshwantso, modumo ka vidiyo

O ka kenya faele ho ntlafatsa sengolwa sa hao kapa ho etsa hore se hohele babadi. O ka kenya faele e tswang fonong, khomphiyutha kapa thabolete. Hona o ho etsa ka ho:

1. Penya + sengolweng ebe o kenya boloko bo botjha. O ka batla, wa ba wa kenya boloko ba setshwantsho, galari (ditshwantsho tse mmalwa), modumo kapa vidiyo.
2. O ka qhwaella difaele tse tswang fonong ya hao. Hona ho tshwana le ho qhwaella setshwantsho ho diepo kapa diwebosaete tse kang Facebook, WhatsApp le Instagram. 
3. Hang ha o kgethile boloko ba media, penya konopo ya “Upload”. Kamora moo o se o ka kgona ho kgetha difaele ho tswa fonong,khomphiyutha kapa thabolete ya hao kapa wa nka setshwantsho yaba wa se qhwaella.

4. Kamora ho kenya setshwantsho se le seng, o ka kgetha ho kenya tse ding ho etsa kalari, ho etsa hona o lokela ho fetola mofuta wa boloko:

• Penya hodima boloko ebe o penya hodima letshwao la teng ka letsohong le letshehadi hodimo sekrining. 
• Katlasa mongolo, “Transform to” o ka kgetha mofuta o motjha wa boloko oo o ratang ho o sebedisa, mme mona re buwa ka galari. Kamora moo o se o ka kgona ho kgetha ditshwantsho tse ding wa di kenya galaring.

5. Hang ha faele ya mediya (setshwantsho, vidiyo kapa modumo) e se e qhwaelletswe e tla hlaya ka “Media Library” (laeborari ya difaele tsa mediya) mme basebedisi ba bang ba ka kgona ho e sebedisa dingolweng tsa bona.

6. O ka kgona ho sebedisa difaele tseo ba bang ba di qhwaelletseng kahara Media Library ka ho kenya boloko ba mediya (setshwantsho, vidiyo kapa modumo) ebe o penya Media Library ebe o penya kapa ho kgetha “Select”.

7. Ntlha ya ho qetela, o ka hahella (“embed”) dikateng tse tswang kae kae. Ho hahella dikateng webosaeteng ya hao ke ho bolela hore di tla hlaha webosaeteng ya hao. Mohlala o ka kenya boloko ba YouTube yaba o qopitsa aterese ya webo ya vidiyo yaba o e hahella webosaeteng ya hao.

Tshebetso 2.3

Kgutlela sengolweng seo o se entseng pejana. Kgetha karolo e nngwe ya mongolo ka fensetereng ya ho fetofetola ebe o etsa diphetoho tse fapaneng, tje ka ho tebisa mmala kapa ho o sekamisa o sebedisa lebokose la disebediswa. Jwalo qhwaella le ho kenya setshwantsho kahara sengolwa. Penya  “save draft”.

Mohato 5: Kenya sengolwa sa hao mokgahlelong (“category”) o itseng

Mekgahlelo (“categories”) le di-theke di re thusa ho hlopha tlhahisoleseding e webosaeteng e le hore basebedisi kapa baeti ba yona ba ka e fumana ha bobebe. Mohlala, basebedisi/baeti ba na le kgahleho ditabeng tsa mopheho ba ka penya mokgahlelo wa “Mopheho”. Haeba kgahleho ya bona e le tamating, ba ka penya theke ya “Tamati”.

Kenya sengolwa sa hao mokgahlelong o itseng

Ha o qetile sengolwa sa hao, o lokela ho se kenya tlasa mokgahlelo le ho kenye di-theke ho sona. Hona o ho etsa ka ho:

1. Penya lebidi le hodimo ka letsohong le letona khoneng ya sekrini.

2. Penya “Post” ebe o penya “Categories”. Penya lebokose le amanang le mokgahlelo oo o batlang. Ho tla hlaha tswepu moo.
3. Mohlaleng, mokgahlelo wa mopheho (“Cooking”) o bontshitswe.

Ho kenya ‘di-theke’ (tags) tse ikgethang

Di-theke e lokela hoba mantswe a hlalosang dintlha tsa mantlha sengolweng sa hao mme di lokela ho toboketsa taba ho feta mekgahlelo. Ho nolofaletsa basebesi ba webosaete ho bala di-theke, ke khopolo e ntle ho ba le mokgwa o tshwanang wa ho di ngola. Mohlala, o ka kgetha hore di-theke di qale ka tlhaku tse kgolo le hore di ngolwe di bontsha bongata. Kahoo, di-theke tsa hao di tla shebahala tjena: “Dihwete” e seng “sehwete”. Ho kenya di-theke sengolweng, o lokela ho:

1. Penya lebidi le hodimo khoneng e ka letsohong le letona sekrining.
2. Penya “Post” ebe o penya “Tags”.
3. Katlasa “Add New Tag”, thaepa mantswe a mantlha a hlalosang dikateng tsa sengolwa sa hao. Mohlala, haeba o ngola ka mokgahlelong wa ho pheha, di-theke tsa hao ekaba “Dianyanese”, “Ditamati” le “Lethase”. 
4. Theke e le nngwe e kanna ya lekana ho hlalosa dintlha tsa mantlha sengolweng sa hao. Ha o kenya tse ding, di lokela ho arolwa ka feelwane.

5. Ha o kentse sengolwa sa hao mokgahlelong ebile o kentse di-theke tsohle tseo o di batlang, penya letshwao la ‘X’ le hodimo khoneng ka letsohong le letona sekrineng e le ho kwala tsohle tse lawolang sengolwa ebe o kgutlela ho sona.

Tshebetso 2.4

Nahana ka mekgahlelo yeo o ka kenyang sengolwa sa hao tlasa yona. E buwa ka eng? O ka kenya sengolwa sa hao tlasa sekgele sa dingolwa tse ding jwang? Kenya mokgahlelo sengolweng sa hao. Jwale nahana ka dihlooho tse fapaneng sengolweng sa hao. Kenya dihlooho tseo e le di-theke.

Mohato 6: Boloka le ho fana ka mosebetsi wa hao

O lokela ho boloka sengolwa sa hao ha o ntse o se sebetsa e le hore diphetoho tseo o di entseng di se ke tsa lahleha. Ho etsa hona penya konopo ya “Save draft hodimo leqepheng. Haeba o sebetsa ka selefounu, konopo ena e tlaba motsu o monyane le letshwao la leru. 

Haeba o ngolla webosaete, Content Editor e tla hlahloba mosebetsi wa hao pele e o phatlalatsa.  Hona ho bolela hore e tla behwa pepeneneng e le hore batho ba bang ba kgone ho e bala ha ba tjhakela webosaete eo. Ha o se o lokile hore o ka fana ka sengolwa hore se hlahlojwe ke Content Editor, penya:

1. Konopo ya “Publish” button ebe o
2. Penya konopo ya “Submit for Review”.

Hona ho tla bontsha content editor hore o qetile ka sengolwa mme se ka hlahlojwa.

Hlahloba le ho fetofetola mosebetsi wa hao moo ho hlokahalang

O ka nna wa batla ho fetola kapa ho kenya ho hong sengolweng sa hao hang ha o se o boloke. Mohlala, o ka nna wa batla ho kenya tlhahisoleseding e nngwe kapa ho lokisa ho hong hoo o ho ngotseng. Ha ho le jwalo, o ka kgutlela sengolweng sa hao wa tswela pele ho se fetola. Ho edita ho bolela ho fetofetola sengolwa. Ho fetola sengolwa:

1. O hloka ho ya dashbotong. Ho fihla moo, penya mela e meraro menung hodimo ka letsohong le letshehadi la sekrini. 
2. Penya lentswe “Dashboard”.
3. Ebe, penya lentswe “Posts”.  Menu o bulehang o ya fatshe o tla hlaha.
4. Qetellong, penya mantswe “All Posts”. Hona ho tla o isa lethathamong la dingolwa tsohle.
5. Fumana sehlooho sa sengolwa seo o batlang ho se feto-fetola.
6. Se kgethe ebe o penya lebokose la “Edit” katlasa sehlooho sa hao (sengolweng seo o batlang ho se fetola).
7. Hona ho tla o kgutlisetsa sengolweng sa hao mme o ka qalella ho se fetola ho kenyeletsa tlhahisoleseding e nngwe kapa ho kenya ho o batlang ho lokisa ka hona.

Hlokomela: Ha Content Editor e ntse e hlahloba mosebetsi oa hao ebile e itokisetsa ho o phatlalatsa, o ke ke wa kgona ho fetofetola mosebetsi oo hang ha Content Editor e se e o phatlaladitse.  

Re hetla morao

Na o kile wa ngola sengolwa kapa wa fetofetola CV ya hao ka Word kapa Google Docs? Na o kile wa ngola imeile ka Gmail? Nahana na tsena tsohle di tshwana ha kae le tsela ya ho ngola sengolwa inthaneteng

Eka nna yaba ha o nahane hore o sengodi empa o wa hlokomela hore o rera le ho rala dingolwa – e leng taba e bitswang ho ngola – letsatsi le letsatsi ha o romela molaetsa ka WhatsApp, o ngola ho hong ho Facebook kapa o ngola imeile. O sengodi!

Kakaretso

Thutong ena o ithutile:

• Ho kena kahara WordPress
• Ho ngola sengolwa se nang le sehlooho le mongolo (mmele)
• Ho kgabisa sengolwa sa ka
• Ho kenya difaele tse nang le ho hong (ekaba se/ditshwantsho, modumo, vidiyo)
• Ho fa sengolwa mokgahlelo 
• Ho kenya di-theke sengolweng sa ka
• Ho boloka mosebetsi wa ka
• Ho fetofetola mosebetsi wa ka

Developed with the support of the: